Pleidooi voor een klassieke penhengel
Het merk Hardy behoeft natuurlijk geen verdere introductie. Los van de grote historie en reputatie op het gebied van vliegvismateriaal heeft Hardy in de jaren ‘70 en begin ‘80 van de vorige eeuw namelijk veel energie gestoken in de verovering van Nederland, nu niet bepaald een land met een rijke vliegvistraditie.
Toch was er één nadrukkelijk in het oog springende overeenkomst tussen de thuisbasis in Engeland en ons Nederland: beide landen waren landen waar karper op bijzondere aandacht kon rekenen. In Nederland speelden pioniers als Dirk de Vries en Jan Schreiner in de vijftiger en zestiger jaren daarin een rol, op basis waarvan vooral Jan B. de Winter het karpervissen voor ons definieerde met zijn boek “Karpervissen” uit 1969. In Engeland is bijna alles op karpergebied te herleiden tot Richard (Dick) Walker, die in 1952 zijn legendarische Clarissa ving op Redmire Pool. De grote aandacht die daar jarenlang het gevolg van was en de grote bekendheid die Walker verwierf werd dankbaar benut door Hardy, dat Walker als adviseur verbond aan de firma. Walker stond dan ook aan de basis van de zeer bekende (eerste) Richard Walker Carp, een bruine holglas karperhengel met een testcurve van 1,5 lbs en een lengte van 10’ (305 cm), die in 1969 op de markt verscheen en voor velen in Nederland aan de basis van hun karperloopbaan heeft gestaan.
Toch was deze stok, hoewel goed verkocht, voor ons Nederlanders eigenlijk geen ideale hengel. Naar vooral de maatstaven van de Amsterdamse School (in die tijd belichaamd door de winkels van Schreiner en Peeters) was de hengel eigenlijk te kort en ook wel iets licht, al weet ik ook uit eigen ervaring dat de Schreiners de Richard Walker Carp in die tijd afdeden als een stijve pook waar alleen op rivieren emplooi voor was te vinden. Wie nu een Richard Walker Carp (de eerste, pas later nr. 1 genoemd, de versie met nr. 2 is zwaarder) ter hand neemt, realiseert zich de indoctrinatie van het lichter vissen pas in volle omvang; het is namelijk naar de maatstaven van vandaag bepaald geen zware hengel…
Als onderdeel van het marketing offensief dat Hardy medio en eind jaren ‘70 startte in Nederland, ondermeer door de introductie van de Benelux-serie, een reeks van holglas spin- en snoekbaarshengels, lanceerde men de Benelux Carp. Daarbij was door de importeur heel goed gekeken naar wat er bij ons op karpergebied gebeurde en was dat ook werkelijk vertaald in het ontwerp.
De Benelux Carp was beduidend langer en ook iets zwaarder dan de Richard Walker Carp, namelijk 11,8′ (355 cm) bij een testcurve van 1,75 lbs. De hengel, als allroundhengel voor pen en waker bedoeld (de boilie moest immers nog worden geïntroduceerd), werd geleverd in het bekende donkerblauwe foedraal met zwart label. Eenmaal uit het foedraal ontvouwde zich aan het oog een donkerbruine blank, met het bekende oranje garen gewikkeld. De hengel heeft een volledig kurken handvat, aan beide zijden uitlopend, dat is voorzien van reelringen.
De hengel is afgemonteerd met negen hardverchroomde ogen, waarbij het startoog is voorzien van een inleg in roodbruin agaat. Het topoog heeft een doorzichtige voering. De hengel is in twee delen uitgevoerd en heeft een pensluiting die versterkt is met de bekende carbonfiber wikkelingen. Opvallend is dat het opschrift “Benelux Carp” met inkt is geschreven, daar waar de Richard Walker Carp en andere Hardy’s een decal voor het hengeltype opgeplakt kregen.
De productie vond plaats tussen circa 1979-1982 (duidelijkheid daarover is niet helemaal te krijgen) en de hengel kostte bij introductie, als ik het mij goed herinner, 295 gulden. Ik kocht mijn exemplaar in 1983 bij Henk Snoek Hengelsport in Amstelveen, die de hengel had ingeruild, en ik betaalde er 150 gulden voor, wat voor mij als student toen een heel bedrag was. Op de blank staat boven het handvat een code in cijfers en letters vermeld, wat in dit geval op fabricage duidt in oktober 1981.
Ik vond het destijds een vrij bijzondere hengel, waar voor mij een merkwaardig nostalgisch gevoel van uitging omdat de hengel eigenlijk iets ouderwets oogde, wat vooral door het agaten startoog kwam en de oranje wikkelingen, een stijlbreuk ten opzichte van mijn zwaardere en ook veel soberder Fair Play Winston Special Heavy. Meer dan 25 jaar later is dit nostalgische gevoel nog veel sterker: de hengel lijkt nu pas echt uit een andere tijd te komen. Leuk om te zien is dat degene die de hengel vandaag de dag ter hand neemt vrijwel onmiddellijk in verwarring is: is dit nou zo’n één driekwart ponder uit glas die door vrijwel iedereen als te zwaar en achterhaald is afgedaan? Want hoewel de diameter boven het handvat niet “modern” is, spot de hengel desondanks met de zwaartekracht. Bij weging stokt de naald van de weegschaal op ongeveer 250 gram en de totaalindruk is dan ook dat de hengel heerlijk licht in de hand ligt.
Ook de actie roept twijfel op: de stok is namelijk kaarsrecht, hangt niet door, is lekker vinnig en heeft ook nog eens een gevoelige top. Perfect voor een korst of een pennetje en pas bij flinke belasting komt het achtereind uit de luie stoel. “Reversed backtaper” noemde men dat destijds bij introductie, en het was en is een duidelijk verschil met de parabolische hengels die rond 1980 in en om Amsterdam werden verkocht. Die leverden weliswaar onder toenemende belasting steeds meer kracht, maar beschikten niet bepaald over een gevoelige top.
Ook bij hedendaags gebruik valt op hoe enorm plezierig de hengel nog altijd werkt. Licht, perfect qua balans, nauwkeurig met het pennetje, en natuurlijk met die ongeëvenaarde elasticiteit van het glas waarop de karper zich, eenmaal gehaakt, vrijwel altijd rustig, zelfs bij obstakels, moe vecht. En, maar dat is persoonlijk, de hengel is ook gewoon erg mooi om te zien.
Los van het feit dat de hengel een lust is voor het oog, is het ook vandaag de dag een zeer gewilde penhengel, en dat vertaalt zich in de prijs. Een gebruiksexemplaar zonder foedraal zal zo rond 125-150 euro liggen en een mooie hengel met foedraal zal al gauw tussen de 170 en de 200 euro moeten opbrengen. Bedragen die inmiddels ook voor de veel minder schaarse Richard Walker Carp op tafel komen. Gezien de prijs van destijds en de geldontwaarding is dat geen bijzondere ontwikkeling. Maar juist de Hardy Benelux Carp is vandaag de dag, anders dan een fabriekshengel van hetzelfde bedrag, een investering waarop de komende jaren geen euro meer hoeft te worden afgeschreven. Mocht de hengel daarom ooit uw weg kruisen, dan is hij tenminste een overdenking waard, omdat het ook en vooral een investering is in nostalgisch hengelplezier. Met groot rendement!