Extra groot of juist extra klein…

Het zijn altijd dezelfde vliegvissers die met goede vangsten thuis komen. Je kent dat wel. Terug in het pension of hotel van je favoriete vliegvisbestemming, na een dag lang en intensief vissen… En dan komt er een collega vliegvisser/hotelgast van het viswater terug en heeft een supervangst bij zich of laat die supervangst zien op mooie foto’s op zijn digitale fotocamera… uit hetzelfde viswater waar je diezelfde dag ook actief was.

Pijnig je dan ’s avonds achter een glas wijn of biertje je gedachten, wat je fout hebt gedaan of was je gewoon op het verkeerde moment op de verkeerde plek? Of, kan die collega vliegvisser beter of verder werpen dan jij? Of, heb je de verkeerde vlieg aan de vliegenlijn gehad? Je wist helemaal niet dat er zo’n grote forellen of veertigplus vlagzalmen in dit vliegviswater zwommen. Allemaal logische vragen waarop je geen antwoord hebt.

Zoals vaak bij het vliegvissen, zit het geheim niet in de antwoorden op al die vragen. Het geheim, als je daar tenminste van kunt spreken, zit in de tactiek. In de wijze van aanpak van die collega vliegvisser. Misschien “durft” deze vliegvisser meer dan jij. Behalve werp- en presentatietechniek en goed materiaal speelt de keuze van de juiste vlieg waarmee je de vissen wilt vangen een belangrijke rol. Zeker… jouw vliegen vangen ook vissen. Maar juist die bijzondere vangsten, die blijven bij verkeerde keuzes uit. Dan moet je eens een andere vlieg durven te kiezen.

Vlagzalm

Grote vissen zijn, dat mag je aannemen, meer ervaren dan kleinere en jongere vissen. Grote vissen zijn meer selectief en misschien juist daarom wel groter en ouder. Die levenservaring zorgt er voor dat grote forellen of vlagzalmen niet elke vlieg, die wordt aangeboden zonder meer nemen. Het moeten goede imitaties zijn, in de juiste grootte, in kleur en in silhouet. Zelfs wanneer dat het geval is blijven de ervaren grote vissen kritisch. Grote vissen zullen moeilijker tot stijgen te verleiden zijn dan kleinere exemplaren. In het algemeen fourageren grote vissen bijna uitsluitend aan de bodem.

Toch heeft iedere vliegvisser kans om grote vissen te vangen. Die moeten, als het ware, verleid worden. Daarvoor moet je tactisch wel wat in huis hebben. Stap dan af van de traditionele vliegen die je gebruikt. Zoek meer het aparte op. Neem een extra kleine of juist een extra grote vlieg. Een vlieg die je normaal niet aan de lijn zou knopen. Juist dan wordt het eetgedrag van de vis op de proef gesteld. Zoals bij de presentatie van groot aas dat een vis vaak niet kan weerstaan.
Of juist een kleine vlieg die tot azen leidt. Een kleine vlieg heeft minder details en is dus voor de vis slechter te herkennen. De vis kan dan niet zo kritisch zijn. U zult het zien… kies voor groot of kies juist voor klein; het resultaat kan heel verrassend zijn.

Onze ervaring

Ik spreek uit eigen ervaring. Hier zijn enkele voor zich sprekende voorbeelden. In het seizoen 2009 was ik te gast aan de Schwarzwalder rivieren de Breg en de Wolf. Beide rivieren herbergen ook mooie grote vissen. In de Breg viste ik op een stuk met matige stroming. Mijn visstek was ongeveer 150 meter na een stroomversnelling. Direct onder de stroomversnelling werden uitsluitend beekforellen gevangen. Vissen van 30 tot 35 cm. Van vlagzalmen had men hier nog nooit gehoord. Toch landde ik die middag een aantal mooie vlagzalmen tussen 35 en 42 cm. Dat was alleen mogelijk met zeer kleine droge vliegen op haak 20. Zonder goede ogen of een sterke bril nauwelijks aan de lijn te knopen. Het duurde een tijdje alvorens de tactiek met de extra kleine vlieg werd toegepast. Regelmatige verschenen ringen van stijgende vissen op ongeveer 1 meter vanaf de oever aan de overkant. Ik viste vanuit het midden van het water, ter plekke ongeveer 25 meter breed, in de richting van deze oever en presenteerde mijn favoriete Klinkhamer grizzly op haak 14. De ringen bleven komen, maar geen vis die zich interesseerde voor mijn droge vlieg. Andere vliegen stonden evenmin in de belangstelling.

Jan Aben vissend in een diepe geul op de Wenne

Na ruim 20 minuten en het wisselen van de tip van de leader van 0,14 mm naar 0,12 mm fluorocarbon, besloot ik om een extra kleine vlieg te monteren. Opnieuw een Klinkhamer, een high-vis parachute op haak 20 . De vlieg werd ruim twee meter voor de “ringen” geplaatst. En jawel binnen een half uur stond mijn hengel meerdere keren krom en beleefde ik prachtige vliegvissport. Vooral, omdat grote vlagzalmen aan 0,12 mm leaderpunt zich niet één-twee-drie laat binnen vissen. Met enige gevoel en goed afgestelde slip kan het echter wel.

Extra groot

Dat “extra groot” zich eveneens uitbetaalt laat zich raden. Toch is het niet logisch om bijvoorbeeld een terrestial (landinsect) op haakgrootte 8 aan te binden als je gewend bent om te vissen met droge vliegen op haak 16 of 14 en een vlieg op haak 12 voor jou al een joekel is.
Het was eveneens in hetzelfde seizoen 2009, dat ik in de rivier de Wenne in een diepe en snelle pool, circa 500 meter bovenstrooms van het voetbalveld in Wennholthausen, mijn geluk beproefde. Een zeer aanlokkelijke pool waar volgens ieder vissersgevoel altijd wel enkele grote vissen moesten staan. Direct onder een flinke stroomversnelling trekt de beek hier met grote snelheid door een vernauwing. In de diepe geul, waardoor het water zich doorheen moet persen, zou men normaal met een zware nimf vissen. Maar zelfs dat is op deze plek erg moeilijk, want de nimf krijgt nauwelijks tijd om af te zinken. De lijn gaat met grote snelheid en trekt ook grote nimfen snel weg van de bodem. Om op de leader ter verzwaring van een of meerdere loodhagels te plaatsen strijkt mij tegen mijn vliegvissersharen in. Niet dat ik zo’n purist ben maar het moet wel vliegvissen blijven.

Foam Beetle op haak 8 (collectie Finest Fly Fishing, http://www.finestflyfishing.nl)

Het besluit om een zwart-rode Foam Beetle op haak 8 aan te knopen moet je als een tactische zet zien. Deze extra grote foam kever heeft een enorm groot drijfvermogen en is door de toef witte yarn bovenop, erg goed zichtbaar. De rest laat zich raden.
Een beekforel van veertig plus is voor de Wenne een absolute kanjer. En dan ook nog op een droge vlieg. Dat ik deze vis nog stroomafwaarts moesten volgen en het water tot bijna aan de rand van mijn waadpak kwam te staan alvorens ik deze vis kon landen, heb ik op de koop toe genomen. Extra groot bracht mij uiteindelijk deze Wenne-recordvis. Ik weet zeker, dat deze vis never en nooit aan de haak was gekomen van een traditionele droge vlieg of nimf met een haakgrootte van bijvoorbeeld 12 of 14.

Tactiek aanpassen

Het advies zal duidelijk zijn. Pas de tactiek aan. Probeer extra groot of als dat nodig is extra klein. Dat betekent dat je in de vliegendoos deze vliegen paraat moet hebben. Je zult bij de voorbereidingen van de visdag met de mogelijkheid om met deze kleine of grote vliegen te vissen rekening moeten houden. Het kan verrassend goede vangsten opleveren. Overigens, behalve extra groot of extra klein behoort een afwijkende kleur ook tot de tactische mogelijkheden. Twijfel dus niet aan je werpkunsten, het materiaal of kennis van het water… maar spreek het tactische repertoire aan. Dat is je nieuwe recept. Succes!