De zijderups
Deze rups is de larve van de zijdevlinder. In de zijdeproductie worden verschillende rassen vlinders gebruikt, meestal de Bambix Mori die leeft op een menu van Moerbij bladeren.
Deze in Japan en China gebruikte vlinder legt één of twee keer per jaar 400 tot 500 eieren. Uit de eieren komen jonge zijderupsen die worden gevoed met gehakte of gemalen moerbei bladeren in hoeveelheden die een snelle groei stimuleren. De zijderups blijft ongeveer 27 dagen in dit larvestadium en wisselt gedurende die tijd vier keer van huid. Van een grote bij het uitkomen van ca. 6 mm is de rups gegroeid tot wel 75 mm op de dag dat de drang om te verpoppen komt. De zijderups klimt op het stro of op de takjes die zijn klaargezet om zich voor te bereiden op wat voor haar de belangrijkste levensfase is.
Gedurende de volgende vier dagen produceert de zijderups voortdurend haar fijne draad, daarbij de 8-vormige hoofdbeweging zo’n 300.000 keer herhalend om de cocon te produceren waarin ze wil omvormen tot pop. Als het zover is beginnen voor de pop de zestien dagen die normaal zouden leiden tot het wonder van de transformatie in een gevleugeld wezen - de vlinder. Zo mag het echter niet zijn. Als de pop in leven blijft, begint het een basische stof af te scheiden die een weg baant door de cocon en de zijden draad kapot maakt.
Dus als de cocons klaar zijn worden de poppen gedood. De zijde moet daarna snel van de cocon worden gewikkeld voordat de pop begint te rotten en daarmee de draad besmetten met onaangename luchtjes. Het week maken van de cocons gebeurt traditioneel door het dompelen in water dat bijna kookt en door borstelen totdat de einden van de draad vrijkomen. De enkele draad van een cocon is te dun voor gebruik. Draden uit een aantal cocons worden samengevoegd om een enkel garen te vormen.
Gebroken en restanten draden en beschadigde cocons worden verzameld, behandeld en gezuiverd om verwerkt te worden tot stof die wordt verkocht als “gesponnen” zijde, een product dat van mindere kwaliteit is dan de haspelzijde en veel goedkoper.
Een ander product, dat nu bijna volledig is vervangen door nylon, was “zijdeworm darm”. Deze “darm” was eens geliefd bij chirurgen voor hechten en bij hengelaars voor lijnen.
Een geselecteerd aantal poppen ondergaat om de gedaanteverwisseling. De zijdevlinders die daaruit voortkomen worden gebruikt als broedbank voor het leggen en bevruchten van eieren voor een volgende generaties zijderupsen.